Dat is eigenlijk de sterkste samenvatting van de uitspraken van VVD-kamerlid Aptroot om de topmensen van NS en Prorail naar huis te sturen.

De Telegraaf tekende het volgende op: “Jaarlijks steekt de belastingbetaler meer dan twee miljard euro in het spoor en we zien wat ze er van bakken. Niets.” En in de overtreffende trap: “De spoorbedrijven zijn altijd met zichzelf bezig. Het wordt tijd dat ze eens naar de klant kijken. Vorig jaar kreeg de top van ProRail en NS nog een bonus, maar ze verdienen een ontslagbrief.”

Het is duidelijk dat grappige reclamespotjes van Prorail en NS over de weerbestendigheid van ons spoornet ver van de werkelijkheid stonden. De realiteit is dat Prorail en NS in elk geval acteurs zijn geworden in een toneelstuk over publieke aansturing van onze infrastructuur. Want we mogen tegenwoordig een heuse minister van infrastructuur hebben, die de problemen trouwens wel vond meevallen, maar de zeggenschap over het beheer en onderhoud van ‘s lands spoorwegen berust niet op het Binnenhof maar is geconcentreerd in een betonnen bunker uit de jaren dertig die vlakbij station Utrecht centraal staat.

In datzelfde complex vindt de stoelendans om de spoormiljarden plaats. Die miljarden zijn de laatste twintig jaar vooral uitgegeven aan prestigespoor: de Betuwelijn en de ongebruikte HSL-Zuid waar één zielige trein per uur over kruipt. Ondertussen is er stevig bezuinigd op het spooronderhoud, terwijl de vraag naar extra spoorcapaciteit in Nederland al jaren toeneemt. De NS kon de afgelopen jaren fikse reizigersgroei presenteren maar de groei van het aantal reizigers heeft niet geleid tot meer investeringen in beter spoor. Nee, de NS en de private regionale spoorvervoerders mochten van Prorail zelfs meer geld gaan betalen voor het gebruik van datzelfde krakkemikkige en overbezette spoor.

De “klant” waarover Aptroot spreekt, die klant bestaat wél. Hij is het namelijk zelf! Dé overheid is tegenwoordig dé klant voor de spoorbedrijven, niet de blauwbekkende klant op het perron die een kopje excuuskoffie krijgt aangeboden als goedmakertje voor de falende aansturing van Prorail – los van het feit dat de splitsing tussen infrastructuurbeheerder en spoorvervoerder complete flauwekul is en niet werkt. Ik vrees dat de discussie vooral over de NS gaat.
Niemand die het in dit geval heeft over de geplaagde treinreizigers in de Achterhoek en de Betuwe, waar de spoorlijnen onderaan de ranglijstjes voor spooronderhoud bungelen en zelfs de steenrijke provincie Gelderland in 2009 durfde te beweren dat 10,5 miljoen euro – oh nee, het is nu 9,5 miljoen dankzij Prorail-prutserij! – genoeg was om de problemen tussen Arnhem en Winterswijk uit de wereld te helpen. Zij horen helemaal niks, krijgen geen gratis koffie cadeau en mogen van geluk spreken dat de trein überhaupt rijdt wanneer er twee vlokken sneeuw uit de lucht vallen.

Aptroot doet dus aan symptoombestrijding. Het is wel een oproep tegen decennialang mismanagement met de zegen van de VVD. Ik hoop dat de VVD wakker wordt en zich eindelijk eens realiseert dat de droom van spoorconcurrentie is veranderd in de nachtmerrie van vrekkigheid, aansturingsproblemen en bovendien een gebrek aan verantwoordelijkheid voor dé klant, de blauwbekkende reiziger op het perron. Met dergelijke redeneringen pakt hij de gevolgen aan, niet de oorzaak. Ondertussen mag de minister van infrastructuur zich gaan bemoeien met koffieschenkers en wisselverwarming.

Vandaag was de PR-show van vervoersbedrijf Arriva in Warnsveld. Het bedrijf heeft bij de recente aanbesteding van het openbaar vervoer het jachtgebied vergroot en wilde dat uitgebreid gaan vieren. Dus wordt er dan een dure tent gehuurd, in dit geval een gebouw van de Politieacademie, en komen mannen-in-stropdas vertellen dat reizigers echt niet hoeven te klagen. Een uitgelezen mogelijkheid om Arriva aan één ding te herinneren: wij willen dubbel spoor in de Achterhoek!

Onze actiekaarten en dubbele chocolaatjes vonden gretig aftrek. En Gelders gedeputeerde Marijke van Haaren kreeg van mij Byron de bulldozertrein cadeau:

Marijke van Haaren krijgt Byron de bulldozer overhandigd

En p.s. voor Arriva: ik meende het écht, al die dingen waarvoor ik jullie in Achterhoekse editie van De Gelderlander heb uitgemaakt. Ik kom jullie er af en toe aan herinneren.

Aanstaande woensdag gaan SP, GroenLinks en D66 een interpellatiedebat tijdens de statenvergadering aanvragen. Wij willen excuses van gedeputeerden Esmeijer en Peters voor de blunder die de belastingbetaler tot wel 45 miljoen euro kan gaan kosten. Want dankzij koehandel tijdens een paardensportevenement en gedetailleerde gesprekken in een achterkamertje over provinciale steun aan Vitesse staan tientallen miljoenen Euro’s Gelders belastinggeld op het spel.

De Hoge Raad oordeelde immers afgelopen juni dat de provincie Gelderland aansprakelijk is voor het niet-nakomen van toezeggingen over provinciale steun aan een huurverlaging van het Gelredome. De betrokkenen rekenden wel op provinciale steun, die uitbleef nadat provinciale staten in 2001 en 2003 een voorstel verwierpen en later zodanig sterk afzwakten dat er geen heil meer viel te verwachten van een provinciale bijdrage. Daarmee is een politieke doodzonde begaan: het recht om geld uit te geven ligt immers bij provinciale staten, en niet bij gedeputeerden die zichzelf zagen als “ondernemend en zelfbewust provinciebestuur”, zoals uit een van de stukken bleek. En de daden van de individuele gedeputeerden werden uiteraard aan de rechtspersoon provincie Gelderland toegerekend. Voor ons speelt ook zwaarwegend mee dat de WA-verzekeraar van de provincie vanzelfsprekend het claimformulier aan de kant gooit en de schadepost op de provincie afwentelt. Daarvoor is al een potje met tientallen miljoenen euro’s aan de kant gezet. Dat geld kan niet in de samenleving worden geïnvesteerd maar glijdt straks in de zakken van de vrienden van Vitesse.

Esmeijer en Peters hebben dus heel wat uit te leggen. Doen ze dat niet, dan kunnen ze wat ons betreft vervroegd vertrekken.

Lees verder in dit artikel uit De Gelderlander


Cultuurpaus Hans Esmeijer wil zich graag voor een “democratische en rechtvaardige samenleving” inzetten, aldus zijn eigen website. Laten we dan ook eens beginnen met het erkennen van fouten die dankzij ondemocratisch handelen zijn begaan!

Update 1: SP, GL en D66 zeggen vertrouwen op in gedeputeerden
Update 2: mijn spreektekst staat hieronder. Klik op “lees verder”. Lees verder »

Minister Schultz van Haegen van de VVD wil de komende jaren vooral geld steken in bereikbaarheid van de Randstad. In de rest van Nederland worden volgens het randstadkabinet onvoldoende centen binnengehaald om dure investeringen te rechtvaardigen. Dat is natuurlijk onzin en bovendien een schoffering van de geplaagde spoorreizigers in de Achterhoek en de mensen die onnodig lang doen over een treinrit tussen Apeldoorn en Arnhem. En tot overmaat van ramp kan er volgens haar ook wel 300 miljoen euro van het spooronderhoud af.

De SP wil die 300 miljoen euro juist wel in het regionale spoor steken. Na de aanleg van de bontjassentrein naar Parijs en de verliesgevende Betuwelijn is het tijd voor de regionale spoorlijnen. De eerste prioriteit ligt bij het oplossen van de puinzooi in de Achterhoek. Niet alleen op de spoorlijn Arnhem-Winterswijk, maar ook de spoorlijn Zutphen-Winterswijk moet worden opgeknapt. Uiteraard ben ik erg blij met de inzet van de landelijke collega’s!

Het actieplan “geen prestige maar prestaties op het regionale spoor” staat op de landelijke SP-site.
In februari zal ik het Gelderse SP-plan om 1 miljard euro in het openbaar vervoer te steken uit de doeken doen.