Lief campagnedagboek,

Het was een aangename grijze dag vandaag, boemelend tussen debatzaaltjes en treinstations in de Achterhoek. De Regio Achterhoek heeft een aantal prima plannen om de streek goed op orde te houden. Hoofdbrekens genoeg: hoe ga je daar verder terwijl de dorpen leeglopen? Hoe blijft de economie op peil en maak je gebruik van alle ondernemers die mooie dingen in de techniek doen? Komt er een hogeschool naar Doetinchem? En blijft het ziekenhuis in Doetinchem op een fatsoenlijke manier open? Stof tot denken, wat ook gebeurde rond drie debatten over de leefbaarheid van het platteland, de economie en de bereikbaarheid van de streek.

Maar één hoofdthema staat ook voor de SP bovenaan: hoe houden we de Achterhoek goed bereikbaar? En wat doe je als een uitgeputte bestuurderspartij met angst in de ogen jouw goede ideeën niet ziet zitten?

Lief campagnedagboek, die bestuurderspartij is het CDA. Ze zijn de controle kwijt en zoeken een koers terwijl het schip averij oploopt. Over de N18 kunnen we altijd zaken doen: die weg moet uit de dorpen worden gehaald en krijgt tussen Varsseveld en Groenlo het liefste 2×2 rijstroken waarop je 100 km/uur mag rijden. Goed plan, betaalbaar ook, en het houdt de regio bereikbaar. Einde verhaal tot zover, alhoewel de PVV verheugd uitkraamde dat de SP toch helemaal niet tegen asfalt bleek te zijn. Maar goed, de PVV heeft natuurlijk niet de luxe van betrokken leden met inzicht in de streek, die bovendien goede ideeën hebben.

Terug naar het spoor. Daar lopen de christen-democraten uit de rails. Toegegeven: het is best balen als de oppositieleiders VVD en SP een motie indienen en een onderzoek naar dubbel spoor afdwingen. Dat had ook hun idee kunnen zijn, maar de eigen gedeputeerde vond de aalmoes van 10 miljoen voor een paar meter spoorstaaf in Wehl een prima oplossing voor de Achterhoekse treinterreur. Maar als ik een gedegen en uitgerekend plan voor verbeteringen voor het spoor voorstel, volgt de zure reactie van de lijsttrekker: het is onbetaalbaar, onrealistisch, traag. Datzelfde CDA heeft tientallen jaren aan het roer gestaan en stond de afgelopen jaren alleen een beetje toe te kijken hoe het Achterhoekse spoor in elkaar donderde. En na mijn OV-plan komt de zure hoon en worden er cijfers van stal gehaald die dubieus zijn. Misschien zijn ze bij het CDA gewend geraakt aan uit de hand gelopen asfaltprojecten met een hoog prijskaartje, zoals in Dieren en bij de A15, maar hun consequente boodschap blijft dat dubbel spoor 4 miljard euro kost. Althans, statenlid Koster herhaalde die boodschap vanmiddag nog eens. Maar op mijn vraag of hij die cijfers even kon onderbouwen kwam geen antwoord. Koster herhaalde de mantra: duur, onhaalbaar en onrealistisch.

Het CDA steunt dus een motie van de SP en de VVD waarin om een onderzoek naar spoorverbeteringen op de treindienst Arnhem-Winterswijk wordt gevraagd. De VVD heeft dubbel spoor in het verkiezingsprogramma opgenomen. De SP heeft dat ook gedaan, bovendien deden wij een concreet voorstel voor dubbel spoor. Maar datzelfde CDA heeft de conclusie van dat onderzoek schijnbaar al getrokken: het is allemaal te duur en onrealistisch. Hun steun voor de Achterhoekse treinreiziger is dus een pure lippendienst zonder consequenties. Het CDA komt niet verder dan een Betuwelijn van asfalt en beton, enkele watertaxi’s en een buslijn tussen Dronten en ‘t Harde. Voor de rest zijn de ideeën op en resteert slechts de defensieve reactie van een partij die het allemaal niet meer ziet zitten. Maar dat ze in een van hun eigen kernregio’s de reizigers, streekbewoners en eigen kiezers zó in de steek laten is gewoon meelijwekkend!

In vier jaar tijd is het begrip voor de VVD tenminste gegroeid. Noem het een oppositievriendschap. De VVD’ers bewijzen investeringen in de bereikbaarheid van Gelderland tenslotte geen lippendienst en geven steun in woord en daad. Goed, ze hebben soms gekke rechtse hobby’s zoals het doortrekken van een peperdure snelweg en ze geloven in de “marktwerking” in het openbaar vervoer, zo’n leerstelling van de rechtse kerk. Maar je kunt er een goed glas mee drinken en soms uitstekende dingen mee binnenslepen. Dus: de rondweg Zeddam, de N18-met-100-km-per-uur en dubbel spoor komen er gewoon aan. Drie dingen die de SP (ook) ziet zitten.

Ik heb genoeg van de waan van de dag, de holle kreten en het passen op de winkel. Het is tijd voor een investeringscoalitie die mensen serieus neemt, hun inspireert en bovenal aanmoedigt om het beste uit zichzelf te halen. De pot met zuur kan dan in de kast blijven staan. En laat de investeringscoalitie dan meteen beginnen met het aanpakken van de bereikbaarheid van een van de mooiste streken van ons land: de Achterhoek.

Was getekend,
Een rode, protestantse Veluwenaar.

Lief campagnedagboek,

De Grote Dag nadert met rasse schreden. Voor de sub-lijsttrekker van de vierde partij van Gelderland houdt dat in: debatten aflopen en de straat op. Soms tref je zelfs een journalist aan, zoals Rob Berends van De Gelderlander. Zijn vlijtige pen noteerde heel wat leed: lege zalen, vooral gevuld met de achterban die op een signaal van het fluitje toch al komt opdraven. Die vaste, trouwe achterban duikt overal op, iets dat mij al drie keer overkwam op de hogeschool en de universiteit in Nijmegen. Bij de RU was de zaal gevuld met politieke jongeren, gehuld in shirtjes en een enkele wetenschapper-in-de-dop die iets met statenverkiezingen heeft. De opkomst bij de HAN was nog treuriger: een donker theaterzaaltje vol docenten en een handjevol studenten pedagogiek en maatschappelijke dienstverlening. Eén stelling zorgde voor debat: de studieboete van oom Halbe. Maar de andere stelling, de provincie moet investeren in clubhuizen, bluste het debatvuur met kalk.

Bereiken we de kiezer met zulke debatten? Ik denk het niet. Een enkele zwevende kiezer zweeft de zaal binnen en neemt notie van de statements die de kandidaten uitslaan. Het zijn veelal organisaties die politici willen vastlijmen op hun beloften. Sommige collega’s voelen het rode potlood in de nek prikken en gaan dan strooien met geld, anderen houden verhalen over weidse vergezichten. Ikzelf begin altijd met de tweeslag over de dag van protest: tegen het kabinet en tegen het huidige provinciebestuur. En veelal komen we dan uit op onze hoofdthema’s: geen asociale bezuinigingen en investeren in openbaar vervoer.

Laten we het eens over die hoofdthema’s hebben. De Gelderlander zat namelijk ook bij zo’n debatje. Plaats van handeling was Hotel Haarhuis in Arnhem. Opkomst: 40 man, van het ROCOV. Het ROCOV is de belangenbehartiger van openbaar vervoerreizigers en moet de provincie en stadsregio adviseren over bussen en treinen. Maar ze zitten vooral in achterafzaaltjes, gebogen over niet-tijdig toegezonden pakken papier vol vaagtaal en een dampende kop koffie voor zich. Mijn stelling dat politici vaker naar de reiziger moeten luisteren en daarvoor de straat op moeten zorgde voor boze blikken. Laten we de feiten nemen: het echte reizigersprotest komt niet vanuit het ROCOV, maar vanaf de straat. De SP haalde al 3000 handtekeningen op voor dubbel spoor in de Achterhoek, honderden handtekeningen voor een betere stadsbus in Apeldoorn en 3000 handtekeningen voor lagere stadsbustarieven op de Veluwe. .

Nu terug naar de “belangenbehartiger van reizigers”. Volgens mij twijfelt het ROCOV zelf ook over de strategie. De voorzitter presteert het om alvast de bezuinigingen goed te praten: “ja, we kunnen wel mooie plannen hebben maar laten we eerst houden wat er is want er komen bezuinigingen aan!”. Op mijn reactie dat hij daarmee vooral het provinciebestuur naar de mond praat en de reizigers in de steek laat kwam een boze blik in de ogen terug. Wegduiken voordat de strijd begint!
De boodschap moet volgens mij worden omgekeerd: we gaan die bezuinigingen opvangen en ook gebruik maken van de creativiteit van de reiziger: voer stadsabonnementen in en garandeer een bus als er in een dorp voor een bepaald minimumniveau aan abonnementen wordt afgenomen. Investeer nou gewoon substantieel in het openbaar vervoer, breng de basis op orde en zorg voor een trein die ook rijdt. En waarom gaat zo’n busbedrijf niet met een tent en een kopje koffie op het marktplein staan om ideeën en suggesties van reizigers te vragen? De overheid is voor zulke busboeren dé klant en de reiziger mag alleen zijn mening geven via de geëigende kanalen zoals achterafzaaltjes en een belangenbehartiger die wegloopt. Sterker nog: één van de ROCOV-leden pleitte voor meer marktwerking in het openbaar vervoer als oplossing. Snappen ze het zelf nog?!

De aansluiting tussen reizigers, personeel en hun bus of trein is helemaal weg. Nog zo’n stelling waaruit dat blijkt. ROCOV droomt ook over “basismobiliteit” zoals bij onze zuiderburen: je hebt daar recht op een bus of trein in de buurt. Heel erg prima, maar de systeemdenkers gaan ermee aan de haal en beginnen te ratelen over halteafstanden en soorten bussen die dan niet te groot, maar ook niet te klein mogen zijn. Leuk, maar zolang de trein in de Achterhoek flut is kun je niks met mooie idealen. Je kunt dan wel vinden of zelfs vastleggen dat er een bus of trein rijdt, maar als ze niet of veel te laat komen heb je weinig aan gegeven rechten.

En wat doen andere partijen eigenlijk? Bij het CDA krijg je vaagtaal over kiezen voor een balans tussen wegen en openbaar vervoer, de CU wil de schepping goed beheren maar laat er geen bus meer voor rijden, de PvdA wil de PvdA-wet voor marktwerking in het openbaar vervoer nog één laatste kans geven maar pleit in de Eerste Kamer al voor een onderzoek naar twintig jaar privatiseringen, en D66 komt niet verder dan een verhaal over waarden als vrijheid, waar openbaar vervoer handen en voeten aan moet geven. GroenLinks en de VVD lijken de grootste vrienden te zijn om stevig in het spoor te investeren. Ik zal ze daar aan houden.

Laten we er op 2 maart een dag van reizigersprotest van maken!

Lief campagnedagboek,

Gisteren heb ik ons actieplan Laat Gelderland sporen! gepresenteerd. In het plan doen we voor 1 miljard euro acht concrete voorstellen voor een verbetering van het Gelderse openbaar vervoer.
Wij willen geld steken in beter en dubbel spoor in de Achterhoek, de rechtstreekse trein Arnhem-Apeldoorn, de Nijmeegse tram, vijf nieuwe stadsbussen en vijf nieuwe snelbuslijnen. En bovendien komen er zeven nieuwe stations, en bovendien worden de bestaande stations opgeknapt. Wij hadden gisteren 50 SP’ers in Doetinchem die deze boodschap ondersteunden.
Het was een fantastische dag! Emile Roemer zette ook zijn handtekening onder een actiekaart voor dubbel spoor. We hebben er al meer dan 3000 binnen. En voor meer nieuws: zie de Gelderse SP-site
(Ohja: het CDA is compleet in paniek. 3 Miljard euro voor dubbel spoor in de Achterhoek is flauwekul. Willen ze gouden rails ofzo?).

Daarna had ik een debat met de andere nummers 2 bij D66 in Arnhem. Leuke sfeer in een prachtige kroeg. De PvdA probeerde nog een wig te drijven tussen geld inzetten voor dubbel spoor in de Achterhoek en de werkgelegenheid in de Achterhoek. Maar dat bijt elkaar helemaal niet. Misschien zouden ze dat eens kunnen vragen aan die uitzendkrachten die moeten wegwezen omdat de trein steeds te laat komt en zij niet op tijd op het werk komen. En het CDA was leuk op dreef met haar stellingname over een sociale provincie die geld blijft steken in sociale taken. Gaan we ze aan houden!

Alex Mink (L) en Eric van Kaathoven (R) bij het actiebord voor dubbel spoor in Doetinchem

Lief campagnedagboek,

Gisteren was ik op pad in de Liemers en de Achterhoek: degelijke streken waar de mensheid van rooms naar rood en andere kleuren verschiet. Volgens de peilingen wordt de SP de grootste partij van de Achterhoek. Weinig verbazingwekkend: we kwamen enkele gemeenteraden binnen, er wordt stevig actie gevoerd en de regenten in de Oude IJsselstreek zijn doodsbenauwd voor de plaatselijke partijgenoten.

Het was een koude dag vol drukke winkelstraten. Ik heb zelf enkele leuke gesprekken met mensen gevoerd, onder andere over het dubbel spoor in de Achterhoek. De SP hamert al jarenlang op een flinke aanpak van het spoor, maar de rijkste provincie van Nederland slaagde er maar niet in om de boel echt onder controle te krijgen. Een aalmoes van 10,5 miljoen euro moest alle problemen oplossen. De reizigers in de Achterhoek weten inmiddels beter. Hopelijk geldt dat na 2 maart ook voor de ambtenaren en politici in Arnhem. We gaan daarom stevig door met het verzamelen van handtekeningen voor onze campagne Laat de Achterhoek sporen!. Drieduizend Achterhoekers willen dat al doen, en we gaan de komende weken op zoek naar enkele duizenden Achterhoekers die ook weleens fatsoenlijk met de trein willen reizen.

Al met al is de sfeer uitstekend. De sfeer is zelfs zo goed, dat wij volgens een lijsttrekker van een hele rechtse partij zelfs “linkse regenten” zijn, “waarvan je veel last kunt hebben”. Diezelfde wannabe-regentenpartij heb ik de afgelopen dagen nog niet op straat gezien. De enige campagne die zij voeren komt uit de mond van de wannabe-regentes. Zij doet huilie-huilie over dienstauto’s en subsidies, zoals die voor fietsende vrouwen en alles wat fout is. En voor die boodschap kun je straks op allerlei wannabe-regenten stemmen die ook nog eens zakkenvullend functies op elkaar stapelen. Eén van de wannabe-regenten voert trouwens zélf campagne en wil de allochtone paarden op het vliegtuig zetten. Tsja….

Met de nummer 10, Jos Swartjes, op station Terborg.

Lief campagnedagboek,

Vandaag heb ik iets van een semi-vrije dag, een welkom rustpunt in een drukke week.

Ik was dinsdag bij het debat van VNO-NCW Midden in Harderwijk. De zaal zat vol met ondernemers. Het bijzondere was: we zaten tussen de Volvo’s van dealer Broekhuis en er werd een schilderij gemaakt. Een wonderlijke vorm van verslaglegging! Op GroenLinks na waren alle grote partijen vertegenwoordigd. Ik vond het een opmerkelijke wedstrijd “wie is de beste ondernemerspartij” tussen CDA en VVD: de inspectievakanties en regeldruk vlogen om de oren. Koren op de molen van VNO-NCW, soms terecht maar vaak ook een kwestie van toepassing van regels. Het blijft ook bijzonder dat juist de partijen die het continue hebben over handhaving bij burgers, juist geen genoeg kunnen krijgen van minder handhaving bij bedrijven. Of zouden de lessen van Moerdijk zijn dat je maar beter kunt wegduiken en achteraf de rommel moet opruimen?

Het was in elk geval een kort debat van een uurtje, met daarin wat ruimte om dingen toe te lichten. Ik had zelf het idee dat de investeringen in openbaar vervoer en het eventueel opknippen van provincies wel in goede aarde vielen.

Donderdag mocht ik met Michiel Scheffer van D66 en Conny Bieze van de VVD in debat bij de hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Ik heb mijn ziel op de tafel gelegd en mijzelf ontmaskerd als een linkse hobbyist met een museumjaarkaart en een abonnement op het Gelders Orkest, een pareltje! De provincie moet blijven investeren in cultuur, want dat is geen luxe maar noodzaak. Juist in tijden van recessie kunnen kunst en cultuur het signaal van nieuwe hoop en creativiteit zijn. Laten we dat koesteren, zeker in onze provinciehoofdstad.

Na het debatje volgde nog een rondleiding door het prachtige gebouw van de hogeschool….

Keep on rockin' !

Met bovendien een kijkje in de keuken bij enkele masterclasses met gitaristen uit de stal van Frank Zappa. Artez heeft veel in huis, en daar mogen ze best trots op zijn. Ik hoop er nog vaak te mogen komen.