Winst of verlies, in provincieland maken de verschuivingen na de statenverkiezingen niets uit. Die verschuivingen in de kiezersgunst zijn slechts een kwestie van waarneming, Ten eerste omdat je kunt stemmen wat je wilt, maar de grote uitdager toch niet in het college komt. Ten tweede omdat de slinkende middenpartijen veiligheid bij elkaar zoeken en de ophaalbrug naar de macht meteen weer optrekken. Hooguit mag een kleine partij, het liefste eentje met vier zetels en een beetje winst, de gracht oversteken en zich bij de regenten in hun kasteel melden.

Na deze verkiezingen wordt het provinciekasteel door VVD, CDA, PvdA en mogelijk D66 bewoond. We zijn daarmee terug bij af, de coalitie van 1991 wordt opnieuw in het zadel gehesen. Goed, de onderlinge zetelverdeling is anders en tweederde van het aantal statenleden is nieuw. Maar dat leidt nog niet tot veranderingen, laat staan dat een openhartig gesprek met een informateur tot die verandering kan leiden. Er waren immers zat andere opties te bedenken, waarbij VVD en D66 als winnaars de romp van het college konden vormen en bijvoorbeeld SP en PvdA konden aansluiten. Een zakelijk, paars college met drie oppositiepartijen, twee verkiezingswinnaars, en een mooie verdeling tussen sociale en liberale partijen. Maar die optie is niet eens onderzocht en werd halfhartig afgeserveerd omwille van “stabiliteit op de lange termijn”. Die stabiliteit op de lange termijn houdt dus in dat de drie grote bestuurderspartijen, onderling vaak inwisselbaar en bovendien te sterk op elkaar georienteerd, nieuwkomers buiten de poorten houden en lak hebben aan uitspraken van kiezers.

Ik zie in elk geval twee lichtpunten: de SP blijft over langere termijn groeien, het CDA en de PvdA zijn al twee verkiezingen op een rij aan het slinken. Ik ben ondertussen benieuwd wat er terechtkomt van het akkoord op hoofdlijnen, waarbij ruimte wordt geboden aan de oppositie. Die ruimte ontbrak bij het vorige college van CDA, PvdA en CU. Het zou in ieder geval de VVD sieren om de lijnen te blijven uitgooien. Onze oppositievriendschap beviel prima en we waren daarom graag verder gegaan in een coalitie. Over vier jaar geldt hopelijk het adagium “nieuwe ronde, nieuwe kansen”.

“Ze viel van haar stoel!”. Mevrouw Kouwenberg, kersvers Gelders statenlid voor de PVV, moet een zenuwinzinking hebben gekregen toen de ambtenaar van de burgerlijke stand een uittreksel uit de printer plukte en dat aan haar overhandigde: “Nationaliteit: Nederlands+Turks”. Dat ene regeltje op dat gewaarmerkte, gestempelde en ondertekende formulier gaf aanleiding tot een heleboel commotie en emotie. Spijtig, want zo’n dag waarop gekozen volksvertegenwoordigers zweren of verklaren en beloven dat zij hun ambt waardig zullen uitoefenen en zich daarbij ook aan de Grondwet en wetten houden, kreeg door die hele kwestie toch een vreemd randje.

Vier jaar geleden was de statenzaal bijna leeg tijdens de installatievergadering. Goed, er werden wat kiekjes geschoten en Omroep Gelderland had trouw een cameraploeg paraat staan voor een item van 30 seconden. Ik herinner mij hoe er op die dag een koude wind over Arnhem trok, terwijl de zon zo nu en dan redelijk scheen. Vandaag was het erger dan diezelfde dag, vier jaar geleden. Buiten was het grijs en koud maar in het provinciehuis heerste de hitte van de cameralampen als attributen van een hongerige zoektocht naar dé scoop van de dag: een mevrouw “die van haar stoel viel” en zich morgenochtend bij de Turkse ambassade gaat melden met een ongewenste nationaliteit die ze wil afstaan.

Men verkrijgt een nationaliteit door acceptatie of geboorte, dus ze had net zo goed op haar stoel kunnen blijven zitten. Los daarvan is het PVV-standpunt over dubbele nationaliteiten en dito loyaliteiten ordinaire flauwekul maar toont deze kwestie weer de zwakte van hun betoog aan. Wilders en kornuiten kunnen het maar niet laten om de koppeling te maken tussen nationaliteit en loyaliteit: wie een andere nationaliteit dan de Nederlandse nationaliteit heeft, is niet loyaal aan Nederland. Juist in het licht van Wilders’ aanvallen op de nationaliteit van de toenmalige staatssecretarissen Albayrak en Aboutaleb zou je haast verwachten dat de PVV daarom op zijn minst dit soort uitglijders voorkomt. In dit geval voel ik geen medelijden. Wie de veenbrand van de vreemdelingenhaat ontsteekt moet ook niet klagen als de vlammen de verkeerde kant opwaaien en een brand laten ontstaan. Mevrouw Kouwenberg heeft in elk geval de vlammen gevoeld en daardoor haar vijftien minuten glorie gehad. Ik ben benieuwd wat zij verder gaat presteren. Het zou evengoed kunnen dat deze “paspoortkwestie” het magnum opus van haar statenlidmaatschap zal blijken te zijn. De geschiedenis zal het ons leren.

Hoe dan ook, los van de mediatsunami was het een gemoedelijke dag. 54 van de 55 Statenleden werden beëdigd. Nummer 55, Nelson Verheul van GroenLinks, had niet gerekend op zijn beëdiging en kan in april terugkomen om alsnog zijn zetel in te nemen. Daarna zijn provinciale staten van Gelderland weer op volle sterkte.

Het voelt al met al wat vreemd, zo’n parlement waarin tweederde van je collega’s in de eerste termijn is aangetreden. Mijn fractie is gelukkig een baken van stabiliteit met vier blijvers en één “terugkomer”, een mooie ploeg! Ik heb buitengewoon veel zin in de tweede termijn.

Voor de liefhebbers: wat vooraf ging aan de foto hieronder is te vinden op de site van de provincie Gelderland. Inclusief klikkende fotocamera’s bij de verklaring en belofte van de dame wiens loyaliteit volgens de grote man uit Venlo bij Arnhem én Ankara ligt!

54 man op de trappen van het provinciehuis

Op weg naar de tweede termijn! Na licht verlies bij de statenverkiezingen ga ik verder met vier collega’s, op ééntje na  met bijna dezelfde ploeg als de afgelopen jaren.

In een zonovergoten Arnhem konden wij vandaag onze zetel aanvaarden en wat papierwerk afhandelen. Morgen nemen provinciale staten in vergadering afscheid van de collega’s uit de periode 2007-2011 die gaan vertrekken. Sommigen gaan vanwege persoonlijke redenen weg, anderen zijn niet herkozen vanwege de uitslag. En er zitten echte veteranen tussen, zoals SGP’ers Gerrit Holdijk en Nelis Zondag, mijn buurmannen in provinciale staten. Ik zal ze behoorlijk gaan missen!

Donderdag worden provinciale staten voor de periode 2011-2015 geïnstalleerd. Tweederde van de 55 statenleden zijn nieuw. Nieuwe mensen betekent ook nieuwe dynamiek, en dus kansen voor de collegeonderhandelingen. De SP wil nog altijd meeregeren in Gelderland en we hebben twee uitstekende kandidaat-gedeputeerden die staan te trappelen om aan het roer te staan. De onderstaande groepsfoto kan wat ons betreft binnenkort door een andere foto worden vervangen!

vlnr. Peter Lucassen, Cobi van Driel, Agnes Lewe, Eric van Kaathoven (fractievoorzitter), Alex Mink

Lief campagnedagboek,

Dit is mijn voorlaatste notering op jouw virtuele bladzijden. Ik zal je bijna gaan missen!

Woensdag was de grote dag. Helaas kwam er voor de SP een klein verlies uit de bus: we gaan van 7 naar 5 of misschien 6 zetels. Zo’n uitslag berekenen is een moordklus, zeker nu er met papier wordt gestemd. Bij de ChristenUnie (van 4 naar 2) en GroenLinks (3 blijft 3) dromen ze van een derde respectievelijk vierde collega dankzij lijstverbindingen met een aanverwant vriendje of vriendinnetje. Ik wens ze veel sterkte toe in de dagen die nog volgen, want maandagochtend wordt de definitieve uitslag over heel Gelderland bekend en kan het feest bijna beginnen.

De klap van de avond viel bij de christelijke partijen: SGP (eentje kwijt, van 3 naar 2), de ChristenUnie (de helft kwijt: van 4 naar 2 of 3), en het CDA (van 15 naar 9).

Bij het CDA hebben ze nog de illusie dat zij alle lakens uitdelen. De VVD heeft amper een informateur op het oog, of lijsttrekker Jan-Jacob van Dijk orakelt op Radio 1 dat er maar twee colleges mogelijk zijn: de regentencoalitie van VVD, CDA en PvdA. Of een regentencoalitie-plus, waarin SP of D66 mogen komen aanschuiven maar niet voor de meerderheid nodig zijn. Zo’n coalitie is de ultieme dood in de pot: het levert oppositie van allebei de flanken op (SP én PVV als oppositieleiding op links en rechts), je krijgt een flets akkoord waarin voor-ieder-wat-wils wordt geregeld, en verkiezingen tellen dan toch niet want hetzelfde trio blijft aan de teugels hangen. Zo’n coalitie investeert bovendien niet in de economie en bereikbaarheid van Gelderland. Maar we zullen zien wat de ronde van de informateur aan kennis en inzicht brengt!

Ohja, schrik niet van het plaatje. Rechts van mij staat trouwens de burgemeester van Brummen, voor mij staat Coen Volp, de directeur van de dienst Wegen, Verkeer en Vervoer van de provincie Gelderland. En ik stond in de hoek met VVD’ers. Leuke mensen, voelde wel enige warmte ja. De stropdas zat trouwens best wel lekker!

Linkse regent houdt van stropdassen!

Lief campagnedagboek,

Gisteren was het grote lijsttrekkersdebat van Omroep Gelderland. Weinig nieuws aan de zon, behalve dat de PvdA aan mooipraterij doet (geen geld uitgeven en toch een heleboel dingen willen zoals de peperdure doortrekking van de A15), het CDA vooral in het defensief zit met een plannetje van 500 miljoen euro én dubbel spoor niet ziet zitten, en de PVV die… ach, laat maar.

Vandaag is het voor mij de dag van protest. Ik ga straks stemmen tegen Rutte en de provinciale regenten. En na de beëdiging op 10 maart ga ik verder werken aan een bereikbaar Gelderland. Ik heb mij de afgelopen jaren graag ingezet tegen dure stadsbussen, de OV-chipkaart, de plannen om extra goederentreinen door Oost-Nederland te jagen, en natuurlijk dubbel spoor in de Achterhoek. Mijn inzet voor een goed bereikbaar Gelderland gaat alleen maar door. Op naar de 2e termijn!