Het was even slikken afgelopen woensdagavond. Toch hebben we het in Gelderland relatief goed gedaan: een zetel erbij in Arnhem, Zevenaar krijgt na vijf jaar afwezigheid een SP-fractie in de gemeenteraad en er komen nieuwe collega’s in Duiven, Apeldoorn, Doetinchem (3 zetels!!) en Winterswijk. Helaas is er verlies in bolwerken Nijmegen en Doesburg, alhoewel we in Doesburg gelukkig de grootste partij blijven. Rheden, Wageningen, Culemborg en Zutphen hebben helaas ook tikken gekregen.

Erg jammer maar we komen terug. Met Emile Roemer gaat dat zeker lukken. Het voelt nog wel onwerkelijk: vorige week nog met hem gesproken, nu is hij fractieleider en kandidaat-lijsttrekker voor de Tweede Kamer. Ik heb alle vertrouwen in hem!

Gisteren hield de SP-afdeling Noordwest Veluwe haar Algemene Ledenvergadering. Daar werd teruggekeken op het afgelopen jaar en vooral vooruitgeblikt op 2008. Er werd ook een nieuw afdelingsbestuur gekozen ; een club enthousiaste mensen met veel energie. Kijk voor een verslag van deze avond op de website van de SP-afdeling Noordwest Veluwe.

In mijn enthousiasme stapte ik in Harderwijk op de verkeerde stoptrein: richting Zwolle! Ik zat diep weggedoken in zeer interessant vakproza en had geen moment door dat de trein richting de verkeerde bestemming reed. De krakende mededeling over het naderen van station Zwolle deed mij opschrikken. Er zat dus niets anders op dan met de Intercity naar Amersfoort te reizen en daar de voorlaatste rit van de Valleilijn richting Ede te pakken. Het vormde wel een ideale gelegenheid om eens te kijken hoe mijn digitale camera kon omgaan met het fotograferen onder nachtelijke omstandigheden zonder flits. Over het resultaat ben ik best tevreden:

Mijn trein ging om 0:16 uur. De pendeltrein richting Barneveld Noord is weer hersteld.

Station Amersfoort, net na middernacht.

En de voorlaatste Valleilijn-trein van de dag! Wel eentje die minder zeeziek over de rails reed…

… en weinig passagiers aan boord had.

Vandaag een smeuig artikel in de Volkskrant: "SP spekt kas met financiële voordeeltjes", waarin de suggestie wordt gewekt dat de partij van haar volksvertegenwoordigers verlangt dat zij hun fiscale voordeel uit de giftenaftrek moeten inleveren. Die suggestie slaat kant noch wal, zoals ook dit artikel op SP.nl bewijst.

En nee, de giftenaftrek is van mij. En nee, de afdrachtregeling berust niet op dwang en drang. Bepaalde studeerkamergeleerden, zoals professor Elzinga, beweren anders. Feit is en blijft dat kandidaat-volksvertegenwoordigers namens de SP duidelijk vooraf worden ingelicht over de stand van zaken rond de afdrachtregeling. Daar is niets geheims aan. Dat geldt trouwens ook voor "het vertrouwelijke SP-belastingadvies" waar dit artikel over spreekt. Wie op belastingdienst.nl naar de giftenaftrek zoekt krijgt dezelfde informatie als in het "vertrouwelijke belastingadvies" voorgeschoteld.

Ik heb vanochtend mij beklag gedaan bij de "Ombudsman" van de Volkskrant. De beste man reageerde zoals alleen arrogante verdedigers van het eigen gelijk dat kunnen: onbeholpen en laks. Vervolgens ben ik teruggebeld door een der auteurs, Ferry Haan. Ik heb hem de feiten uitgelegd en in elk geval iets van een ideetje kunnen loskrijgen, namelijk dat de Volkskrant ook moet kijken naar andere afdrachtregelingen bij politieke partijen. Zij hebben een fascinatie voor de SP en dat mag zeker. Maar fascinatie mag nooit doorslaan in fantasie. Dat doet de Volkskrant wel vaker en dat siert deze krant absoluut niet.

Regelmatig vertrekken volksvertegenwoordigers uit hun partij. Dat is natuurlijk hun goed recht. Het kan zijn dat er geen vertrouwen tussen personen heerst. Of dat de partijorganisatie niet deugt. Dat geeft niet en kan gebeuren. In het menselijk leven doen wij vaker afstand van iets en weglopen is soms geen schande.

Weglopen met andermans prestaties is dat wel. Of we het nu over Rita Verdonk of Duzgun Yildirim hebben: uit de partij vertrekken en op je zetel blijven zitten is moreel onacceptabel. Zeker, juridisch mag het. Onze Kieswet en Grondwet ademen nog altijd de sfeer uit van "de vrije vertegenwoordiger", onaantastbaar voor andere entiteiten zoals een politieke partij. Sterker nog: de vroegere versies van deze wetten werden opgesteld in een tijd dat zoiets als een "politieke partij" helemaal niet bestond. Het waren kinderen van hun tijd. Een tijd waarin je als volksvertegenwoordiger namens een kieskring een aantal jaren in een controlerend orgaan mocht dienen.

Die tijd is (gelukkig) voorbij. Politieke partijen beheersen tegenwoordig ons politieke spel. Los van de verhoudingen tussen de spelers – want bepaalde organen worden tussen de bestuurderspartijen verdeeld en zijn wel erg gekleurd! – is dat een uitstekende zaak. De meeste volksvertegenwoordigers worden via een kieslijst van een politieke partij gekozen. Politieke partijen selecteren intern hun kandidaten en stellen ze verkiesbaar. Wie een zetel haalt zit er namens zijn politieke partij en zijn kiezers. Veel kandidaten halen een klein deel van de voorkeursdrempel en worden dus op het ticket van hun lijsttrekker gekozen. Ikzelf ook. Maar het is vooral hun partij geweest die een kandidaat zijn of haar kans geeft. Het zijn vooral de leden van de partij die hun mede-leden de kans op een zetel gunnen en hem of haar selecteren. Het zijn diezelfde leden die veel uren in de partij investeren en tijdens campagnetijd de strijd aangaan. "Zonder partij geen zetel" !

Verdonk heeft haar succes aan de VVD te danken, niet omdat zij ondanks de VVD kon opereren. Zonder VVD geen ministerschap en uiteindelijk een verkiesbare zetel in de Tweede Kamer.  Duzgun Yildirim heeft zijn zetel aan de SP te danken omdat hij op een kieslijst stond en door zes Provinciale Statenleden – een marginale achterban – is gekozen.  Zaken gaan zoals ze gaan. Een tussentijds vertrek kan voorkomen. Maar aftredende volksvertegenwoordigers moeten afstand van hun zetel doen. Dat doet recht aan de verhoudingen tussen de volksvertegenwoordiger en zijn partijgenoten. Er bestaat geen moreel excuus om te blijven zitten wanneer je op het ticket van en dankzij anderen bent gekozen. Sterker nog: volgens de wet mag het, volgens het redelijke fatsoen kan het gewoon niet.

Ronald van Raak (Tweede Kamerlid namens de SP) en afdelingsvoorzitter Laurens Ivens hebben een interessant en inhoudelijk juist opinieartikel gepubliceerd over de interne regels van de SP. Zie dit artikel.

[Verder gaat het slotje erop want de speeltijd in de zandbak is ruimschoots verstreken!]